Retrohale Denemesi İçin Pratik Değerlendirme Adımları
Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın hissedildiğini anlatan bir kavramdır; nota çeşitliliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan başlamak doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu elinize bir referans noktası sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Bu aşamada alüminyum tüplü kutu gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo nasıl içilir benzeri tekli bir çubuk karşılaştırılabilir. Yakılmamış çubuğu çekerken ağıza gelen koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır ve bu basit adım sonraki tüm yorumları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak silikleşir. Her çubuğu iki kez denemek hatayı azaltır çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk tek başına kalite göstergesi değildir; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede sabırlı olmak hem de kriterleri baştan netleştirmek işin temeli sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir böylece notlar birbiriyle destekler. Değerlendirme esnasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta durursa odaklanma artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden aroma gücünü tek bir çekişle değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan acele edip sonuç çıkarmak sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz gelir elbette bu sıralama her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. Tüplü kısa puro kutusu benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer çünkü asıl tat çoğu zaman burada gizlidir. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla zirveye yaklaşır ama notalar koyulaşır hem de genellikle başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills yoğunluğu nasıl benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin ilerlemek fayda getirir. Son bölümde ısı arttığından sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını ancak orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı değerlendirme verir. Bölümlerin sınırı genellikle net değildir, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri yakalamak için nefes sıklığını sabit tutmak gerekir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı ışık ile sakin bir ortam seçilmelidir. Bir ile beş arası giden bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. 1 belli belirsiz aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan güçlü notayı anlatır bu sayede dikkat bölünmez ve yorum kalitesi yükselir. Petit julietas tadım notları benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt basamaklarda kalır hem de sonradan okunduğunda neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Kısa boylu yirmi beşlik kutu gibi aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan ondalık puanlar yazmak gereksiz bir yük getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak karşılaştırmayı güvenilir yapar. Skalanın orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli çubuklar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki puanlar yalnızca istisnai hâllerde verilmelidir. Bu sayede kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu yüzden yanış hattının eşit ilerlemesini de gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden keskin tonlar erken belirir nitekim dar çaplılarda ısı artışı çok daha hızlıdır. Petit royales nasıl içilir benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ve aromalar sonradan açılır ve bu çabukluk tadın okunma süresini kısaltır. Baldan yana yumuşak puro benzeri tatlılığı öne alan bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu düzensizse not kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış aromayı daha ayrıntılı kılar ama şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye dağılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki çubuğu aynı oturumda tadarken önce dar çaplıyı sonra kalını içmek mantıklıdır. Bu şekilde yoğun tat hafif olanın izlenimini gölgelemez. Aradaki bekleme zamanı en az yarım saat olmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki his ile burun boşluğunun duyduğu aroma oysa bu iki kanal birbirini tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı kaydetmek gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları epey değiştirir. Dumanı ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir mesela ılık bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl gibi kremsi bir robusto bu denemede koku tarafını net gösterir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır sert bir nefes de ince notaları siler. Güç damakta düşük fakat burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar açısından önce koku yoluyla gelen ipuçlarına odaklanmak daha kolaydır. Zamanla dil kısmı da ayrıntı göstermeye başlar. Farklı kokuları adlandırmayı denemek algıyı keskinleştirir.
Tadımdan önce damağı sıfırlamanın yolları
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün arasında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Dolayısıyla her çubuktan sonra ılık su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü okunmasını sağlar. Romeo y julieta wide churchills gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur çünkü yorgun bir damak en belirgin notayı dahi silik gösterir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, tatlı içecek ise notaları bastırır üstelik buzlu sıvılar damağı uyuşturur ve tat hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net anlaşılır bu yüzden temizlik adımı ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası korur nitekim yoğun şekerli sıvıdan sonra baharatlı tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra tadım denemek önerilmez. Kahve ve su dışında sade çay de kullanılabilir; asıl mesele seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek iyi sonuç verir. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile son çekişler arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu yüzden kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. Romeo julieta 20 mini benzeri mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki çubuk tadmak tek denemeden daha sağlam izlenim verir bu nedenle sakin ve dengeli çekiş önerilir. Kutu aroması başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil de bitişten hemen sonra yapmak daha rahattır. Bu izlenimi ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı azalır, ama güç hissi korunabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını puro notlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa kullanmak yararlıdır.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Bir defalık bir deneme yoğunluk hakkında güvenilir bir fikir sunmaz demek ki her tadım önceki denemenin üstüne eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu düzen üç dört tadımdan ardından gözle görülür katkı sağlar. Dolayısıyla küçük bir tadım defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar her seferinde baştan öğrenilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında kakao notası değişiyor mu görülür ayrıca aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise aroma notunun ne kadar sabit kaldığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe neden olur. Tarih, puro ismi ve puan tabloya girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta öz ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm güçlü sedir tonu gibi bir not tatmin edici olur. İleride bakıldığında anlaşılır olmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Gövde, içimin damaktaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek mecburiyetinde değildir. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, hâlbuki ayrı ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe tadım notları gibi küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını net taşıyabilir mesela sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu de orta gövdeyle badem notasını yüksek taşır üstelik ağır bir içim aromasız de kalabilir. Yani yumuşak dumanlı bir çubuk yüksek lezzet sunabilir tersi durum da geçerlidir. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Gövdeye bakıp aroma gücünü tahmin etmek yanlış sonuç verir. Aynı gövdeli iki ürün arasında yoğunluk ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ve tekrarlı not tutmayı ister. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi damak zevkiniz olacaktır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar şekillendirir yani en iyi tadım koşulları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün çabuk yanar böylece baharatlı notalar abartılır bu sebeple oda koşullarını da kayda eklemek akıllıca olur. Aşırı nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık de tütünün ısınma hızını değiştiren ayrı bir değişkendir. San cristobal la prado puro benzeri ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun tuttuğu nemi dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde çıkan not farkı üründen sanılabilir. Magnífico onlu kutu yoğunluğu nasıl benzeri orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda denenirse ayrım net görülür değerlendirme anı planlarken bunu unutmayın. Havalandırma odadaki kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla ortamdaki hava veya esinti çıkar. Tadımı hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yöntemdir. Kapalı bir odada duman yoğunlaşırsa sonraki denemenin aroması yanlış algılanabilir. Pencere açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok sertse yanış yapısı bozulur.